Cassatie in strafzaken
Cassatie is een procedure bij de Hoge Raad tegen een uitspraak van het gerechtshof. De Hoge Raad behandelt de strafzaak niet opnieuw, maar beoordeelt of het recht juist is toegepast, belangrijke procesregels zijn nageleefd en de uitspraak juridisch voldoende is gemotiveerd.
Cassatie is daardoor een specialistisch rechtsgebied. Een cassatieadvocaat kijkt met een andere blik naar een strafdossier dan een advocaat die de zaak bij de rechtbank of het gerechtshof behandelt.
Kuyp Baar Advocaten heeft een gespecialiseerde strafcassatiepraktijk. Wij kunnen worden ingeschakeld voor een eerste beoordeling van de mogelijkheden in cassatie, een volledige beoordeling van het cassatiedossier of een second opinion over een advies van een andere advocaat.
Onze diensten bij cassatie
Afhankelijk van uw vraag en de fase waarin uw zaak zich bevindt, kunt u kiezen uit drie vormen van beoordeling.
1. Quickscan cassatie
Wilt u op korte termijn een eerste oordeel over de mogelijkheden in cassatie? Dan kunt u kiezen voor onze Quickscan.
Bij een Quickscan laten wij het arrest en de voor de beoordeling relevante stukken analyseren met behulp van onze gespecialiseerde juridische AI-tool. Voor die analyse gebruiken wij een door onszelf ontwikkelde uitgebreide onderzoeksinstructie, specifiek gericht op Nederlandse strafzaken in cassatie.
Een cassatieadvocaat controleert vervolgens de analyse van de AI-tool. Wij beoordelen of de gesignaleerde juridische aandachtspunten juist zijn, of belangrijke punten ontbreken en of er naar ons oordeel voldoende aanleiding bestaat voor nader cassatieonderzoek.
U ontvangt daarna een kort schriftelijk advies over de mogelijkheden die wij zien.
De Quickscan is vooral geschikt wanneer u:
- snel een eerste gespecialiseerde beoordeling wilt;
- wilt weten of nader cassatieonderzoek zinvol is;
- naast het oordeel van uw huidige advocaat een eerste onafhankelijke beoordeling wilt;
- nog niet direct een volledige beoordeling van het cassatiedossier wilt laten uitvoeren.
Een Quickscan is nadrukkelijk geen integrale bestudering van het volledige cassatiedossier. Daarvoor is onze Volledige Cassatiecheck bedoeld.
2. Volledige Cassatiecheck
Wilt u dat wij uw zaak volledig op mogelijke cassatiemiddelen onderzoeken? Dan adviseren wij de Volledige Cassatiecheck.
Bij deze beoordeling bestudeert een gespecialiseerde cassatieadvocaat het cassatiedossier integraal.
Wij werken daarbij met een uitgebreide, door ons ontwikkelde cassatiechecklist. Daarmee controleren wij de zaak systematisch op mogelijke juridische fouten. Afhankelijk van de zaak onderzoeken wij onder meer:
- de bewezenverklaring en de gebruikte bewijsmiddelen;
- de bewijsconstructie;
- processen-verbaal van de terechtzittingen;
- gevoerde verweren;
- beslissingen op getuigen- en onderzoeksverzoeken;
- kwalificatie en strafbaarheid;
- toepasselijke wettelijke bepalingen;
- straf- en maatregelmotivering;
- relevante rechtspraak van de Hoge Raad;
- mogelijke klachten op grond van het EVRM en ander Europees recht;
- overige procedurele en motiveringskwesties die voor cassatie van belang kunnen zijn.
Naast deze beoordeling door de advocaat wordt het dossier ook onderzocht met behulp van onze gespecialiseerde juridische AI-tool. Wij gebruiken daarvoor een uitgebreide onderzoeksinstructie die specifiek is ontwikkeld voor cassatie in Nederlandse strafzaken.
De AI-analyse dient daarbij als extra onderzoeks- en controlemiddel. De advocaat vergelijkt de uitkomsten met de eigen dossieranalyse en beoordeelt zelfstandig welke mogelijke klachten juridisch houdbaar zijn.
U ontvangt vervolgens een schriftelijk cassatieadvies waarin wij aangeven welke cassatiemogelijkheden wij zien en of wij adviseren de procedure voort te zetten.
De Volledige Cassatiecheck biedt daarmee een veel diepgaandere beoordeling dan de Quickscan.
3. Second opinion over een cassatieadvies
Heeft een andere advocaat uw zaak al beoordeeld en wilt u zijn of haar advies laten controleren? Dan kunt u ons vragen om een second opinion.
De second opinion richt zich specifiek op het advies dat al door een andere advocaat is uitgebracht. Wij beoordelen of wij ons in dat advies kunnen vinden en of daarin relevante juridische mogelijkheden over het hoofd lijken te zijn gezien.
Daarbij gebruiken wij, vergelijkbaar met de Quickscan, onze gespecialiseerde juridische AI-tool als aanvullend analysemiddel. Een van onze cassatieadvocaten controleert de uitkomsten en vergelijkt deze met het advies van de andere advocaat.
U ontvangt vervolgens een kort schriftelijk oordeel.
Heeft uw advocaat negatief geadviseerd?
Heeft uw huidige advocaat geoordeeld dat er geen cassatiemiddelen zijn en wilt u juist weten of dat oordeel klopt? Dan adviseren wij in beginsel geen beperkte second opinion, maar een Quickscan.
De reden is dat wij dan niet alleen het negatieve advies willen beoordelen, maar zelfstandig willen onderzoeken of er mogelijke cassatieklachten zijn die in het eerdere advies niet zijn onderkend.
Wanneer uit de Quickscan blijkt dat nader onderzoek zinvol is, kan vervolgens een Volledige Cassatiecheck worden uitgevoerd.
Welke beoordeling past bij mijn zaak?
Quickscan
Een snelle eerste beoordeling met gespecialiseerde juridische AI, gevolgd door controle door een cassatieadvocaat en een kort schriftelijk advies.
Volledige Cassatiecheck
Een integrale beoordeling van het cassatiedossier door een cassatieadvocaat aan de hand van onze uitgebreide checklist, ondersteund door gespecialiseerde juridische AI. U ontvangt een uitgebreid schriftelijk advies.
Second opinion
Een gerichte beoordeling van een cassatieadvies dat al door een andere advocaat is uitgebracht.
Heeft een andere advocaat negatief geadviseerd en wilt u weten of er toch mogelijkheden zijn? Kies dan voor de Quickscan.
Specialistische juridische AI bij cassatie
Wij gebruiken binnen onze cassatiepraktijk een gespecialiseerde juridische AI-tool als aanvullend onderzoeksinstrument.
Daarvoor hebben wij zelf een uitgebreide onderzoeksinstructie ontwikkeld die specifiek is gericht op Nederlandse strafzaken in cassatie. Die instructie is erop gericht het dossier systematisch te onderzoeken op mogelijke rechts-, motiverings- en procedurele klachten. Deze beoordeling is dan ook niet vergelijkbaar met een beoordeling als bijvoorbeeld door ChatGPT gegenereerd. De uitkomsten daarvan zijn helaas niet altijd betrouwbaar.
Bij een volledige Cassatiecheck gebruiken wij AI naast onze eigen integrale dossierbeoordeling. Bij een Quickscan en second opinion speelt de AI-analyse een grotere rol in de eerste inventarisatie, waarna een gespecialiseerde cassatieadvocaat de uitkomsten controleert en beoordeelt.
AI neemt bij ons nooit de juridische beslissing.
De uiteindelijke beoordeling en het advies zijn altijd afkomstig van een advocaat.
Dat is een belangrijk verschil met het zelf uploaden van een strafdossier in een algemene AI-chatbot. Een cassatiedossier bevat zeer vertrouwelijke informatie en de beoordeling ervan vraagt om specialistische kennis van het Nederlandse cassatierecht. Wij gebruiken een professionele juridische AI-omgeving in combinatie met onze eigen onderzoeksmethode en professionele beoordeling.
Gespecialiseerde cassatieadvocaten
Cassatie is binnen Kuyp Baar Advocaten een zelfstandig specialisme.
Ons cassatieteam bestaat onder anderen uit:
- mr. Michiel Kuyp
- mr. Jaap Baar
- mr. dr. Wouter de Zanger
Door de omvang en samenstelling van ons team kunnen wij complexe cassatiezaken intern bespreken en verschillende specialismen combineren. Kuyp Baar beschikt daarmee over een van de grotere gespecialiseerde strafcassatiepraktijken in Nederland.
Binnen het team bestaan bovendien bijzondere aandachtsgebieden. Wouter de Zanger is in het bijzonder gespecialiseerd in financieel strafrecht en ontneming. Hij promoveerde op de toepassing van de strafrechtelijke ontnemingsmaatregel.
Waarover kan in cassatie worden geklaagd?
De Hoge Raad behandelt een strafzaak niet opnieuw zoals de rechtbank of het gerechtshof.
In cassatie kan bijvoorbeeld worden geklaagd over:
- een verkeerde toepassing of uitleg van de wet;
- een onvoldoende of onbegrijpelijk gemotiveerde bewezenverklaring;
- een onjuiste beslissing op een getuigen- of onderzoeksverzoek;
- een verweer waarop het gerechtshof onvoldoende heeft beslist;
- schending van belangrijke procesregels;
- een onvoldoende gemotiveerde straf of maatregel;
- strijd met rechtspraak van de Hoge Raad of Europese rechtspraak.
Een verschil van mening over wat feitelijk is gebeurd, is op zichzelf meestal onvoldoende voor cassatie. De vraag is of in de uitspraak of de procedure een juridische fout kan worden aangewezen.
Wanneer moet cassatie worden ingesteld?
Voor cassatie gelden korte wettelijke termijnen.
De hoofdregel is dat cassatie tegen een einduitspraak van het gerechtshof binnen veertien dagen moet worden ingesteld.
Er bestaan uitzonderingen. Neem daarom zo snel mogelijk na de uitspraak contact op wanneer u cassatie overweegt.
Wacht niet totdat u alle stukken heeft verzameld of al weet welke cassatieklachten kunnen worden aangevoerd. Het is eerst van belang dat de cassatietermijn niet verstrijkt.
De cassatieschriftuur
Wanneer de zaak bij de Hoge Raad is binnengekomen, moet binnen de daarvoor geldende termijn een cassatieschriftuur worden ingediend.
In de cassatieschriftuur formuleert de advocaat de middelen van cassatie: de juridische klachten tegen de uitspraak van het gerechtshof.
Een cassatiemiddel moet nauwkeurig aangeven tegen welke beslissing wordt geklaagd, welke rechtsregel of motiveringseis is geschonden en waarom de uitspraak daardoor volgens de advocaat niet in stand kan blijven.
Het herkennen, selecteren en formuleren van deze klachten vormt de kern van de cassatiepraktijk.
Hoe verloopt een cassatieprocedure?
Een cassatieprocedure verloopt grotendeels schriftelijk.
In hoofdlijnen:
1. Cassatie wordt ingesteld
Dit moet binnen de toepasselijke wettelijke termijn gebeuren.
2. Het dossier wordt naar de Hoge Raad gestuurd
3. De advocaat dient de cassatieschriftuur in
4. De zaak wordt bij de Hoge Raad beoordeeld
In veel zaken brengt een advocaat-generaal bij de Hoge Raad eerst een onafhankelijk juridisch advies uit: de conclusie.
5. De Hoge Raad doet uitspraak
De Hoge Raad kan het cassatieberoep verwerpen of de uitspraak geheel of gedeeltelijk vernietigen. Bij vernietiging kan de zaak onder meer worden teruggewezen of verwezen voor een nieuwe behandeling.
Cassatie in ontnemingszaken
Cassatie tegen een uitspraak over wederrechtelijk verkregen voordeel vraagt om bijzondere expertise.
Binnen ons cassatieteam is mr. dr. Wouter de Zanger in het bijzonder gespecialiseerd in ontnemingsrecht. Hij promoveerde op de strafrechtelijke ontnemingsmaatregel.
Bij ontnemingscassaties kan het bijvoorbeeld gaan om:
- de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel;
- de bewijsgrondslag van de berekening;
- toerekening van voordeel;
- aftrek van kosten;
- extrapolaties en berekeningsmethoden;
- de verhouding tussen de strafzaak en de ontnemingszaak.
Voor dit specialisme hebben wij een afzonderlijke pagina.
Kosten
Ons uurtarief in cassatiezaken bedraagt 395,00 euro per uur inclusief BTW. Voor de Quickscan, Volledige Cassatiecheck en Second opinion hanteren wij afzonderlijke en vaste tarieven.Wij behouden ons het recht voor om complexe zaken niet voor deze tarieven in te nemen.
Wij informeren u vooraf over het toepasselijke tarief.
Voor verdere werkzaamheden na een positief cassatieadvies maken wij vooraf afspraken over de te verwachten werkzaamheden en kosten.
In een strafrechtelijke cassatieprocedure is geen griffierecht verschuldigd.
Cassatie op toevoeging
Wij behandelen bepaalde cassatiezaken op basis van gesubsidieerde rechtsbijstand.
Of dit mogelijk is, hangt onder meer af van de voorwaarden van de Raad voor Rechtsbijstand, uw financiële situatie en de aard van de zaak.
Cassatie laten beoordelen?
Wilt u weten of er goede juridische gronden voor cassatie bestaan?
U kunt bij ons terecht voor:
een Quickscan – voor een eerste gespecialiseerde beoordeling;
een Volledige Cassatiecheck – voor integraal onderzoek van het cassatiedossier;
een Second opinion – voor controle van een reeds uitgebracht cassatieadvies.
Vanwege de korte cassatietermijn adviseren wij zo snel mogelijk na de uitspraak contact op te nemen.
Heeft u het arrest al? Stuur dit dan bij uw aanvraag mee.
Kuyp Baar Advocaten behandelt strafcassaties voor cliënten en verwijzende advocaten uit heel Nederland.
Veelgestelde vragen over cassatie
De Hoge Raad beoordeelt in beginsel niet opnieuw wat er feitelijk is gebeurd. In cassatie gaat het om juridische fouten.
Er kan bijvoorbeeld worden geklaagd over:
-
een verkeerde toepassing van de wet;
-
een juridisch onvoldoende of onbegrijpelijk gemotiveerde bewezenverklaring;
-
een onjuiste beslissing op een verweer of onderzoeksverzoek;
-
schending van belangrijke procesregels;
-
een onvoldoende gemotiveerde straf of maatregel;
-
strijd met rechtspraak van de Hoge Raad, het EVRM of Europees recht.
Dat u het niet eens bent met de feitelijke waardering van het bewijs is op zichzelf meestal niet voldoende.
Cassatie is binnen Kuyp Baar Advocaten een zelfstandig specialisme.
Tot het cassatieteam behoren onder anderen:
-
mr. Michiel Kuyp
-
mr. Jaap Baar
-
mr. Mies van Berlo
-
mr. dr. Wouter de Zanger
Binnen het team bestaan verschillende specialistische aandachtsgebieden. Wouter de Zanger is in het bijzonder gespecialiseerd in financieel strafrecht en ontneming en promoveerde op de strafrechtelijke ontnemingsmaatregel. Jaap Baar is specialist in beschikkings- en dierenzaken.
De cassatieschriftuur vormt de kern van de cassatieprocedure.
Daarin worden de middelen van cassatie geformuleerd: de juridische klachten tegen de uitspraak van het gerechtshof. Het kan ook zijn, dat wij geen middelen van cassatie zien. Daarin verschilt de procedure in cassatie van die in feitelijke aanleg, waarin altijd verweer kan worden gevoerd.
Een positieve Quickscan of Volledige Cassatiecheck betekent niet dat het opstellen van de cassatieschriftuur in de vaste prijs is inbegrepen. Wanneer wij adviseren de procedure voort te zetten, maken wij daarover afzonderlijke afspraken.
Binnen onze cassatiepraktijk gebruiken wij gespecialiseerde juridische AI-tools als aanvullende onderzoeksinstrumenten. Deze tools verschillen duidelijk van de op internet gemakkelijk (en vaak gratis) AI-tools. De door ons gebruikte tools, zijn getraind in juridisch onderzoek. Daarnaast worden de gerbuikte prompts door onze specialisten zelf geschreven en up-to-fate gehouden, om een zo accuraat mogelijke analyse te waarborgen.
De analyse is gericht op het systematisch signaleren van mogelijke rechts-, motiverings- en procedurele klachten.
Bij een Quickscan vormt de AI-analyse het vertrekpunt voor een eerste beoordeling. Bij een Volledige Cassatiecheck beoordeelt de advocaat het dossier zelfstandig en integraal en wordt AI daarnaast gebruikt als extra controle. Bij een Second opinion wordt de analyse gebruikt om het bestaande advies systematisch te toetsen.
Het uiteindelijke juridische oordeel is altijd van de advocaat.
Een cassatieprocedure in een strafzaak duurt gemiddeld ongeveer negen maanden vanaf het moment dat het dossier bij de Hoge Raad is binnengekomen. Uit het jaarverslag van de Hoge Raad blijkt dat de gemiddelde doorlooptijd van strafzaken in 2025 282 kalenderdagen bedroeg.
De Hoge Raad vermeldt op zijn website als algemene indicatie een gemiddelde doorlooptijd van ongeveer 250 kalenderdagen. Deze termijn wordt gerekend vanaf de ontvangst van het strafdossier van het gerechtshof tot aan de uitspraak van de Hoge Raad. De totale periode vanaf het instellen van cassatie kan dus langer zijn, omdat het dossier eerst door het gerechtshof moet worden uitgewerkt en naar de Hoge Raad moet worden gestuurd.
Vanzelfsprekend kunnen wij op voorhand in uw zaak niet specifiek aangeven hoe lang behandeling zal duren.
Hoe vaak slaagt cassatie?
Niet iedere zaak die bij de Hoge Raad binnenkomt, bevat uiteindelijk door een advocaat ingediende cassatiemiddelen. In de zaken waarin de Hoge Raad in 2025 uitspraak deed, waren er 2.137 zaken waarin cassatiemiddelen waren ingediend.
In 502 van deze zaken (23%) werd de bestreden uitspraak geheel of gedeeltelijk vernietigd.
Dat percentage vraagt wel om enige nuancering. In een groot deel van die 502 zaken vond vernietiging uitsluitend plaats omdat de behandeling van de zaak te lang had geduurd. De Hoge Raad verminderde dan bijvoorbeeld zelf de opgelegde straf vanwege overschrijding van de redelijke termijn.
In 200 zaken, ruim 9% van de zaken waarin cassatiemiddelen waren ingediend, leidde de cassatie tot vernietiging en een terug- of verwijzing van de zaak voor een nieuwe behandeling door een gerechtshof.
Hoe worden de overige cassatiezaken afgedaan?
Van de zaken met cassatiemiddelen werden in 2025:
-
1.114 zaken afgedaan met toepassing van artikel 80a RO;
-
222 zaken afgedaan met toepassing van artikel 81 RO;
-
801 zaken inhoudelijk gemotiveerd afgedaan.
Artikel 80a RO kan worden toegepast wanneer het cassatieberoep klaarblijkelijk niet tot cassatie kan leiden of wanneer de indiener onvoldoende belang heeft bij het cassatieberoep. De Hoge Raad kan de zaak dan zonder uitgebreide inhoudelijke motivering afdoen.
Artikel 81 RO wordt gebruikt wanneer de klachten niet tot cassatie leiden en beantwoording van de klachten niet nodig is voor de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.
De cijfers laten daarmee zien dat een aanzienlijk deel van de strafcassaties verkort wordt afgedaan. Juist daarom is het van belang om vooraf zorgvuldig te onderzoeken of er juridisch relevante en voldoende kansrijke cassatieklachten kunnen worden geformuleerd. Vanzelfsprekend kunnen wij zonder kennis van uw dossier niet concreet de kans van slagen inschatten. Het vorenstaande betreft enkel algemene gegevens.
Bron: Jaarverslag Hoge Raad 2025 en Hoge Raad, Cassatieprocedure in strafzaken.
Ja, in beginsel behandelen wij cassatiezaken op basis van gesubsidieerde rechtsbijstand.
Of een toevoeging mogelijk is, hangt af van de voorwaarden van de Raad voor Rechtsbijstand, uw financiële situatie en de aard van de zaak.
In geval van een toevoeging zal altijd de volledige cassatiecheck worden uitgevoerd.
Cassatie in een ontnemingsprocedure vraagt om specifieke kennis van zowel het cassatierecht als het ontnemingsrecht. Vaak liggen complexe berrekeningen van wederrechtelijk verkregen voordeel besloten in het arrest van het Gerechtshof.
Binnen ons team is mr. dr. Wouter de Zanger in het bijzonder gespecialiseerd in dit rechtsgebied.
Voor het instellen van cassatie gelden korte wettelijke termijnen. Tegen een einduitspraak van het gerechtshof geldt in veel strafzaken een termijn van veertien dagen, maar er bestaan uitzonderingen.
Het is daarom verstandig om direct na de uitspraak actie te ondernemen. Het volledige dossier hoeft dan nog niet beschikbaar te zijn.
Na het instellen van cassatie wordt het dossier naar de Hoge Raad gestuurd. Vervolgens dient een advocaat een cassatieschriftuur in met de juridische klachten tegen de uitspraak.
De Hoge Raad beoordeelt die klachten en kan het cassatieberoep onder meer verwerpen of de uitspraak geheel of gedeeltelijk vernietigen.
Wanneer een andere advocaat negatief heeft geadviseerd en u wilt weten of er toch cassatiemogelijkheden bestaan, adviseren wij een Quickscan. Wij onderzoeken dan zelfstandig of er mogelijke juridische klachten zijn die in het eerdere advies niet zijn onderkend.
Een second opinion is bedoeld wanneer er al een inhoudelijk cassatieadvies van een andere advocaat ligt en u specifiek dat advies door ons wilt laten beoordelen.
Behandelen jullie ook cassatie in ontnemingszaken?
Ja. Binnen ons cassatieteam bestaat bijzondere expertise op het gebied van ontnemingszaken. Mr. dr. Wouter de Zanger is daarin gespecialiseerd en promoveerde op de toepassing van de strafrechtelijke ontnemingsmaatregel.
