Cassatie in strafzaken

De Hoge Raad beoordeelt in beginsel niet opnieuw wat er feitelijk is gebeurd. In cassatie gaat het om juridische fouten.

Er kan bijvoorbeeld worden geklaagd over:

• een verkeerde toepassing van de wet;

• een juridisch onvoldoende of onbegrijpelijk gemotiveerde bewezenverklaring;

• een onjuiste beslissing op een verweer of onderzoeksverzoek;

• schending van belangrijke procesregels;

• een onvoldoende gemotiveerde straf of maatregel;

• strijd met rechtspraak van de Hoge Raad, het EVRM of Europees recht.

Dat u het niet eens bent met de feitelijke waardering van het bewijs is op zichzelf meestal niet voldoende.

Cassatie is binnen Kuyp Baar Advocaten een zelfstandig specialisme.

Tot het cassatieteam behoren onder anderen:

• mr. Michiel Kuyp

• mr. Jaap Baar

• mr. Mies van Berlo

• mr. dr. Wouter de Zanger

Binnen het team bestaan verschillende specialistische aandachtsgebieden. Wouter de Zanger is in het bijzonder gespecialiseerd in financieel strafrecht en ontneming en promoveerde op de strafrechtelijke ontnemingsmaatregel. Jaap Baar is specialist in beschikkings- en dierenzaken.

De cassatieschriftuur vormt de kern van de cassatieprocedure.

Daarin worden de middelen van cassatie geformuleerd: de juridische klachten tegen de uitspraak van het gerechtshof. Het kan ook zijn, dat wij geen middelen van cassatie zien. Daarin verschilt de procedure in cassatie van die in feitelijke aanleg, waarin altijd verweer kan worden gevoerd.

Een positieve Quickscan of Volledige Cassatiecheck betekent niet dat het opstellen van de cassatieschriftuur in de vaste prijs is inbegrepen. Wanneer wij adviseren de procedure voort te zetten, maken wij daarover afzonderlijke afspraken.

Binnen onze cassatiepraktijk gebruiken wij gespecialiseerde juridische AI-tools als aanvullende onderzoeksinstrumenten. Deze tools verschillen duidelijk van de op internet gemakkelijk (en vaak gratis) AI-tools. De door ons gebruikte tools, zijn getraind in juridisch onderzoek. Daarnaast worden de gerbuikte prompts door onze specialisten zelf geschreven en up-to-fate gehouden, om een zo accuraat mogelijke analyse te waarborgen.

De analyse is gericht op het systematisch signaleren van mogelijke rechts-, motiverings- en procedurele klachten.

Bij een Quickscan vormt de AI-analyse het vertrekpunt voor een eerste beoordeling. Bij een Volledige Cassatiecheck beoordeelt de advocaat het dossier zelfstandig en integraal en wordt AI daarnaast gebruikt als extra controle. Bij een Second opinion wordt de analyse gebruikt om het bestaande advies systematisch te toetsen.

Het uiteindelijke juridische oordeel is altijd van de advocaat.

Een cassatieprocedure in een strafzaak duurt gemiddeld ongeveer negen maanden vanaf het moment dat het dossier bij de Hoge Raad is binnengekomen. Uit het jaarverslag van de Hoge Raad blijkt dat de gemiddelde doorlooptijd van strafzaken in 2025 282 kalenderdagen bedroeg.

De Hoge Raad vermeldt op zijn website als algemene indicatie een gemiddelde doorlooptijd van ongeveer 250 kalenderdagen. Deze termijn wordt gerekend vanaf de ontvangst van het strafdossier van het gerechtshof tot aan de uitspraak van de Hoge Raad. De totale periode vanaf het instellen van cassatie kan dus langer zijn, omdat het dossier eerst door het gerechtshof moet worden uitgewerkt en naar de Hoge Raad moet worden gestuurd.

Vanzelfsprekend kunnen wij op voorhand in uw zaak niet specifiek aangeven hoe lang behandeling zal duren.

Hoe vaak slaagt cassatie?

Niet iedere zaak die bij de Hoge Raad binnenkomt, bevat uiteindelijk door een advocaat ingediende cassatiemiddelen. In de zaken waarin de Hoge Raad in 2025 uitspraak deed, waren er 2.137 zaken waarin cassatiemiddelen waren ingediend.

In 502 van deze zaken (23%) werd de bestreden uitspraak geheel of gedeeltelijk vernietigd.

Dat percentage vraagt wel om enige nuancering. In een groot deel van die 502 zaken vond vernietiging uitsluitend plaats omdat de behandeling van de zaak te lang had geduurd. De Hoge Raad verminderde dan bijvoorbeeld zelf de opgelegde straf vanwege overschrijding van de redelijke termijn.

In 200 zaken, ruim 9% van de zaken waarin cassatiemiddelen waren ingediend, leidde de cassatie tot vernietiging en een terug- of verwijzing van de zaak voor een nieuwe behandeling door een gerechtshof.

Hoe worden de overige cassatiezaken afgedaan?

Van de zaken met cassatiemiddelen werden in 2025:

• 1.114 zaken afgedaan met toepassing van artikel 80a RO;

• 222 zaken afgedaan met toepassing van artikel 81 RO;

• 801 zaken inhoudelijk gemotiveerd afgedaan.

Artikel 80a RO kan worden toegepast wanneer het cassatieberoep klaarblijkelijk niet tot cassatie kan leiden of wanneer de indiener onvoldoende belang heeft bij het cassatieberoep. De Hoge Raad kan de zaak dan zonder uitgebreide inhoudelijke motivering afdoen.

Artikel 81 RO wordt gebruikt wanneer de klachten niet tot cassatie leiden en beantwoording van de klachten niet nodig is voor de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.

De cijfers laten daarmee zien dat een aanzienlijk deel van de strafcassaties verkort wordt afgedaan. Juist daarom is het van belang om vooraf zorgvuldig te onderzoeken of er juridisch relevante en voldoende kansrijke cassatieklachten kunnen worden geformuleerd. Vanzelfsprekend kunnen wij zonder kennis van uw dossier niet concreet de kans van slagen inschatten. Het vorenstaande betreft enkel algemene gegevens.

Bron: Jaarverslag Hoge Raad 2025 en Hoge Raad, Cassatieprocedure in strafzaken.

Ja, in beginsel behandelen wij cassatiezaken op basis van gesubsidieerde rechtsbijstand.

Of een toevoeging mogelijk is, hangt af van de voorwaarden van de Raad voor Rechtsbijstand, uw financiële situatie en de aard van de zaak.

In geval van een toevoeging zal altijd de volledige cassatiecheck worden uitgevoerd.

Cassatie in een ontnemingsprocedure vraagt om specifieke kennis van zowel het cassatierecht als het ontnemingsrecht. Vaak liggen complexe berrekeningen van wederrechtelijk verkregen voordeel besloten in het arrest van het Gerechtshof. 

Binnen ons team is mr. dr. Wouter de Zanger in het bijzonder gespecialiseerd in dit rechtsgebied.

Voor het instellen van cassatie gelden korte wettelijke termijnen. Tegen een einduitspraak van het gerechtshof geldt in veel strafzaken een termijn van veertien dagen, maar er bestaan uitzonderingen.

Het is daarom verstandig om direct na de uitspraak actie te ondernemen. Het volledige dossier hoeft dan nog niet beschikbaar te zijn.

Na het instellen van cassatie wordt het dossier naar de Hoge Raad gestuurd. Vervolgens dient een advocaat een cassatieschriftuur in met de juridische klachten tegen de uitspraak.

De Hoge Raad beoordeelt die klachten en kan het cassatieberoep onder meer verwerpen of de uitspraak geheel of gedeeltelijk vernietigen.

Wanneer een andere advocaat negatief heeft geadviseerd en u wilt weten of er toch cassatiemogelijkheden bestaan, adviseren wij een Quickscan. Wij onderzoeken dan zelfstandig of er mogelijke juridische klachten zijn die in het eerdere advies niet zijn onderkend.

Een second opinion is bedoeld wanneer er al een inhoudelijk cassatieadvies van een andere advocaat ligt en u specifiek dat advies door ons wilt laten beoordelen.