Ontneming van voordeel bij hennepzaken

Bij strafzaken rond een hennepkwekerij draait het vaak niet alleen om de straf zelf. In veel gevallen volgt daarnaast een aparte procedure waarin wordt gekeken naar het geld dat volgens het Openbaar Ministerie is verdiend met de hennepteelt. Dat heet de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel. Juist in hennepzaken kan deze financiële vordering grote gevolgen hebben.

In Nederland worden jaarlijks ruim 6.000 hennepkwekerijen ontmanteld. Dat zijn gemiddeld ruim zestien kwekerijen per dag. De meeste kwekerijen worden opgerold in Limburg. De personen die verantwoordelijk worden gehouden voor deze kwekerijen krijgen daarvoor in hun strafzaak vaak een straf opgelegd. Meestal gaat het om een taakstraf, en bij een grotere kwekerij kan daarnaast ook een gevangenisstraf volgen.

Maar daarmee is de zaak doorgaans nog niet afgerond. In de praktijk maakt de politie vrijwel altijd een schatting van het bedrag dat iemand met de kwekerij zou hebben verdiend. Op basis daarvan dient de officier van justitie vervolgens vaak een vordering in tot ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel. Met zo’n vordering vraagt het Openbaar Ministerie aan de rechtbank om te bepalen dat de verdachte het crimineel verdiende geld aan de Staat moet betalen. Een ontnemingszaak kan gelijktijdig met de strafzaak worden behandeld, maar kan ook pas ná afloop van de strafzaak aan de orde komen.

Wat is ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel?

Een ontnemingsprocedure is bedoeld om financieel voordeel dat volgens justitie door strafbare feiten is verkregen, terug te halen. In hennepzaken gaat het dan om de vermeende opbrengst van de hennepkwekerij. De gedachte daarachter is dat iemand niet mag profiteren van strafbare activiteiten.

Voor verdachten is het belangrijk om te beseffen dat een ontnemingsvordering dus los van de straf zelf grote financiële impact kan hebben. Ook als in de strafzaak “alleen” een taakstraf wordt opgelegd, kan daarnaast nog een aanzienlijke betalingsverplichting volgen.

Hoe wordt het voordeel in hennepzaken berekend?

Voor de berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel bij een hennepkwekerij wordt heel vaak gebruikgemaakt van standaardbedragen. Onder verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie is dan een rapport opgesteld met verschillende gemiddelde waarden. Die gemiddelden worden bijvoorbeeld gebruikt om te bepalen:

• hoeveel gram hennep een plant gemiddeld oplevert;
• welke kosten zouden zijn gemaakt;
• wat de opbrengst per gram hennep is.

Aan de hand van die standaardwaarden worden vervolgens berekeningen gemaakt die ogenschijnlijk zeer precies zijn, soms zelfs tot op de komma nauwkeurig. In veel hennepzaken vormt deze rekenmethode de basis van de vordering van het Openbaar Ministerie.

Standaardberekeningen zijn niet altijd beslissend

Het is wel belangrijk om voor ogen te houden dat deze gemiddelde waarden alleen kunnen worden gebruikt als uit het dossier niet blijkt van specifieke omstandigheden van de hennepteelt. En juist daar ligt in de praktijk vaak een belangrijk aandachtspunt.

Wanneer een verdachte bijvoorbeeld meer kosten heeft gemaakt voor de aanschaf van stekken of apparatuur, dan moeten die daadwerkelijke kosten in mindering worden gebracht. Dat kan van invloed zijn op de uiteindelijke berekening van het voordeel. De uitkomst van een ontnemingsvordering in een hennepzaak staat dus niet automatisch vast omdat met standaardbedragen wordt gewerkt.

Waarom verklaringen in hennepzaken van belang kunnen zijn

Om die reden kan het nuttig zijn om in hennepzaken bij de politie te verklaren over de manier waarop de hennepkweek precies is verlopen en wat daarbij daadwerkelijk is geïnvesteerd en verdiend. Als concrete informatie beschikbaar is over de werkelijke kosten, de werkwijze of andere specifieke omstandigheden, kan dat relevant zijn voor de beoordeling van het vermeende wederrechtelijk verkregen voordeel.

Dat betekent niet dat in iedere zaak zonder meer een verklaring moet worden afgelegd. Juist de vraag of, wanneer en waarover wordt verklaard, vraagt om een zorgvuldige afweging. Die afweging kan van groot belang zijn voor zowel de strafzaak als de daaraan gekoppelde ontnemingsprocedure.

Verdediging bij een ontnemingsprocedure na een hennepzaak

Wie wordt geconfronteerd met een strafrechtelijk onderzoek naar een mogelijke hennepkwekerij, krijgt vaak niet alleen te maken met de verdenking zelf, maar ook met de financiële gevolgen daarvan. Een ontnemingszaak bij hennepteelt vereist daarom een gerichte verdediging, waarbij niet alleen wordt gekeken naar het strafdossier, maar ook naar de berekening van het vermeende voordeel.

Daarbij kan onder meer van belang zijn:

• of de berekening van politie en justitie aansluit bij de concrete feiten van de zaak;
• of alle kosten op de juiste manier zijn meegenomen;
• of de standaardwaarden in het dossier wel passend zijn;
• en welke processtrategie het meest verstandig is.

Hulp nodig bij ontneming van voordeel in hennepzaken?

Wordt u geconfronteerd met een strafrechtelijk onderzoek naar een (mogelijke) hennepkwekerij en een daaraan gekoppelde ontnemingsprocedure? Neem dan contact op met onze gespecialiseerde advocaten. Wij hebben ruime ervaring in ontnemingszaken in het algemeen, en in hennepkweekzaken in het bijzonder. Wij kunnen u adviseren over het al dan niet afleggen van een verklaring en over de manier waarop de verdediging kan worden vormgegeven.