Strafpunten rijbewijs: wanneer krijgt u ze en wat zijn de gevolgen?

Beginnersrijbewijs, puntenrijbewijs, schorsing of ongeldigverklaring van het rijbewijs: voor veel bestuurders zijn dit onduidelijke begrippen. Vaak wordt gedacht dat elke verkeersovertreding automatisch leidt tot een strafpunt op uw rijbewijs. In werkelijkheid ligt dat genuanceerder.

In deze blog leggen wij uit wat het beginnersrijbewijs en het puntenrijbewijs zijn, wanneer u een strafpunt op uw rijbewijs kunt krijgen en wat de mogelijke gevolgen zijn van strafpunten op uw rijbewijs.

Twee systemen: beginnersrijbewijs en puntenrijbewijs

In Nederland bestaan twee verschillende systemen die met strafpunten werken: het beginnersrijbewijs en het puntenrijbewijs.

Het beginnersrijbewijs geldt alleen voor beginnende bestuurders. Beginnende bestuurders zijn relatief vaak betrokken bij verkeersongevallen en maken vaker verkeersovertredingen. Om de verkeersveiligheid te verbeteren, is het beginnersrijbewijs ingevoerd. Binnen deze regeling gelden strengere regels en kunt u sneller een strafpunt op uw rijbewijs krijgen.

Hoe lang u als beginnend bestuurder wordt aangemerkt, hangt af van de leeftijd waarop u uw eerste rijbewijs behaalt. In de meeste gevallen is dit vijf jaar. Heeft u uw rijbewijs al op 16- of 17-jarige leeftijd gehaald, dan geldt een termijn van zeven jaar.

Naast het beginnersrijbewijs bestaat het puntenrijbewijs. Dit systeem geldt voor alle bestuurders en is specifiek gericht op het tegengaan van rijden onder invloed van alcohol of drugs. Als beginnend bestuurder valt u dus automatisch onder beide regelingen.

Wanneer krijgt u een strafpunt op uw rijbewijs?

Beginnersrijbewijs

U kunt als beginnend bestuurder een strafpunt op uw rijbewijs krijgen indien u wordt veroordeeld voor een ernstige verkeersovertreding. Denk hierbij aan situaties waarin u:

a) gevaar of hinder veroorzaakt op de weg;

b) een verkeersongeval veroorzaakt met zwaar lichamelijk letsel of de dood tot gevolg;

c) een forse snelheidsovertreding begaat.

Van belang is dat het moet gaan om een overtreding waarbij u staande wordt gehouden. Verkeersboetes die op kenteken worden opgelegd tellen niet mee voor strafpunten op uw rijbewijs. Ook overtredingen in het buitenland blijven buiten beschouwing.

Puntenrijbewijs

U krijgt een strafpunt wanneer sprake is van een onherroepelijke veroordeling of strafbeschikking voor onder meer:

a) rijden onder invloed van alcohol of drugs;

b) het weigeren van een adem- of bloedonderzoek;

c) het veroorzaken van een ernstig verkeersongeval onder invloed;

d) het weigeren van medewerking aan onderzoek na een dergelijk ongeval.

Nadat u onherroepelijk bent veroordeeld voor een verkeersovertreding, wordt er van rechtswege een strafpunt op uw rijbewijs geregistreerd. U ontvangt hierover schriftelijk bericht van het Openbaar Ministerie.

Wat zijn de gevolgen van een tweede strafpunt op uw rijbewijs?

Wanneer u als (beginnend) bestuurder binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van het vonnis opnieuw wordt veroordeeld voor één van de eerder vermelde gedragingen, krijgt u een tweede strafpunt op uw rijbewijs. In dat geval wordt uw rijbewijs geschorst en/of van rechtswege ongeldig verklaard. U mag dan tijdelijk niet rijden.

Daarna wordt uw zaak aangemeld bij het CBR. Het CBR start een onderzoek naar uw rijvaardigheid en rijgeschiktheid. Rijvaardigheid ziet op uw kennis van verkeersregels en uw rijvaardigheid in de praktijk. Rijgeschiktheid ziet op uw lichamelijke en geestelijke geschiktheid om te rijden.

Op basis van dit onderzoek kan het CBR verschillende beslissingen nemen. Zo kan het CBR besluiten dat u uw rijbewijs mag behouden, eventueel in combinatie met een educatieve maatregel. Het CBR kan echter ook besluiten dat u niet (meer) rijvaardig of geschikt wordt geacht.

In dat laatste geval wordt uw rijbewijs ongeldig verklaard en zult u opnieuw examen moeten doen om weer een rijbewijs te verkrijgen. In de praktijk komt ongeldigverklaring regelmatig voor.

Rijbewijs ongeldig verklaard: begint u met een schone lei?

Wat veel mensen niet weten, is dat u na een ongeldig verklaard rijbewijs niet "met een schone lei" begint. Wanneer u opnieuw een rijbewijs behaalt na ongeldigverklaring op grond van het puntenrijbewijs, staat er namelijk direct weer één strafpunt geregistreerd. Dit betekent dat u bij een nieuwe overtreding binnen vijf jaar opnieuw uw rijbewijs kunt verliezen.

Bezwaar tegen strafpunten op uw rijbewijs: wat is mogelijk?

Strafpunten op uw rijbewijs worden niet door de rechter "toegekend", maar volgen rechtstreeks uit de wet. Dit betekent dat er geen bezwaar of beroep mogelijk is tegen het strafpunt zelf.

Wat wél mogelijk is, is verweer voeren tegen de onderliggende verkeersovertreding. Als die niet wordt bewezen of anders wordt beoordeeld, kan daarmee worden voorkomen dat een strafpunt op uw rijbewijs ontstaat.

Juist daarom is het belangrijk om tijdig juridisch advies in te winnen. Een veroordeling kan immers niet alleen leiden tot een straf, maar ook tot strafpunten op uw rijbewijs met mogelijk verstrekkende gevolgen.

Tot slot

Het systeem van strafpunten op uw rijbewijs is minder eenvoudig dan vaak wordt gedacht. Niet elke overtreding leidt tot een punt, maar als dat wel gebeurt, kunnen de gevolgen groot zijn.

Wilt u weten wat in uw situatie speelt of heeft u te maken met een strafpunt of dreigende ongeldigverklaring van uw rijbewijs? Neem dan contact op met ons kantoor. Wij adviseren u graag over uw mogelijkheden.

Meer informatie

NB: rijden terwijl de geldigheid van het rijbewijs is geschorst of met een ongeldig verklaard rijbewijs is strafbaar, net als rijden tijdens een rijontzegging. Wilt u meer weten over wat er gebeurt als uw rijbewijs direct wordt ingevorderd, bijvoorbeeld bij een forse snelheidsovertreding of rijden onder invloed? In onze blog 'Rijbewijs ingevorderd? Wat u moet weten over invordering, inhouding en rijontzegging' leggen wij stap voor stap uit hoe de invordering werkt, welke rechten u heeft tijdens de inhouding en wat u kunt verwachten van de strafzaak en eventuele rijontzegging. Zo weet u precies waar u aan toe bent en hoe u uw belangen kunt beschermen.