Buitengerechtelijk buitgericht

In het strafrecht hebben procesafspraken de afgelopen jaren een steeds grotere rol gekregen. Daarbij worden afspraken gemaakt over bijvoorbeeld de omvang van de beschuldiging, de strafeis en het al dan niet voeren van bepaalde verweren. Het doel daarvan is onder meer om de strafrechtsketen te ontlasten en strafzaken efficiënter af te doen.

Minder bekend is dat de mogelijkheid om afspraken te maken al langer bestaat binnen de procedure van ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel. In die procedure gaat het om het geldbedrag dat verdachten volgens het Openbaar Ministerie hebben verdiend met strafbare feiten. Juist binnen deze ontnemingsprocedure kan het maken van afspraken met het Openbaar Ministerie van groot belang zijn.

Afspraken in een ontnemingsprocedure

De procedure over voordeelsontneming staat los van de strafzaak zelf. Het gaat in die aparte procedure niet in de eerste plaats om de straf, maar om de vraag welk financieel voordeel iemand zou hebben behaald en welk bedrag daarom aan de Staat moet worden betaald.

Binnen deze procedure is het al lange tijd mogelijk om tot een schikking te komen. Dat betekent dat het Openbaar Ministerie en de verdachte een afspraak maken om te voorkomen dat de rechter inhoudelijk over de zaak moet oordelen. Komt zo’n schikking tot stand voordat de ontnemingsrechter het onderzoek ter zitting heeft gesloten, dan wordt de rechtbank daarmee feitelijk buitenspel gezet.

Wanneer kan het Openbaar Ministerie een afspraak maken?

De officier van justitie kan een dergelijke afspraak vaak niet volledig zelfstandig maken. Binnen de eigen organisatie moet doorgaans eerst toestemming worden verkregen om tot een regeling te komen. Dat maakt duidelijk dat afspraken over wederrechtelijk verkregen voordeel zorgvuldig worden beoordeeld voordat zij definitief tot stand komen.

Onderdeel van zo’n afspraak kan zijn dat een overeengekomen bedrag geheel of gedeeltelijk wordt betaald. Ook kan die afspraak worden gecombineerd met het doen van afstand van inbeslaggenomen voorwerpen. Op die manier kan een regeling verschillende onderdelen bevatten, afhankelijk van de omstandigheden van de zaak.

Ook na een opgelegde ontnemingsmaatregel zijn soms nog afspraken mogelijk

Zelfs als de rechtbank al een ontnemingsmaatregel heeft opgelegd, kan het in sommige gevallen nog mogelijk zijn om met het Openbaar Ministerie afspraken te maken over de hoogte van het ontnemingsbedrag. Daarmee is de mogelijkheid van een regeling dus niet altijd beperkt tot de fase vóór de uitspraak van de rechtbank.

In dat geval moet de gemaakte afspraak worden voorgelegd aan het gerechtshof. Het hof toetst vervolgens zowel de inhoud van de afspraak als de wijze waarop die afspraak tot stand is gekomen. Wanneer het hof zich daarin kan vinden, kan het de afspraak overnemen en vastleggen in een arrest. Zie onder vele voorbeelden deze uitspraken (link en link).

Waarom afspraken over voordeelsontneming belangrijk kunnen zijn

Afspraken over voordeelsontneming kunnen in de praktijk van grote betekenis zijn. Niet iedere ontnemingszaak hoeft volledig te worden uitgeprocedeerd als ruimte bestaat voor een regeling waar beide partijen zich in kunnen vinden. Of die ruimte er is, hangt af van de omstandigheden van de zaak, de proceshouding van partijen en de bereidheid van het Openbaar Ministerie om tot afspraken te komen.

Daarom is het van belang om tijdig te laten onderzoeken of een buitengerechtelijke regeling in een ontnemingszaak mogelijk is en op welke wijze zo’n afspraak het beste kan worden vormgegeven.

Hulp nodig bij een ontnemingsvordering?

Wordt u geconfronteerd met een ontnemingsvordering en wilt u laten onderzoeken of het mogelijk is om daarover een afspraak te maken met het Openbaar Ministerie? Neem dan contact op met onze gespecialiseerde advocaten. Zij hebben ruime ervaring en specialistische kennis op het gebied van de voordeelsontneming. Zij zijn ook bereid een second opinion op te stellen of, in goed overleg, op te treden als gespecialiseerde ontnemingsadvocaat naast de advocaat die uw strafzaak behandelt.