Zamknięcie lokalu mieszkalnego przez burmistrza: co trzeba wiedzieć
Burmistrz może czasowo zamknąć lokal mieszkalny lub inny lokal (np. lokal użytkowy lub halę) w przypadku uciążliwości związanych z narkotykami lub poważnego naruszenia porządku publicznego. Jest to środek administracyjny, a nie karny. Oznacza to, że burmistrz nie musi najpierw wykazywać, że rzeczywiście popełniono przestępstwo. Znalezienie narkotyków lub incydent z użyciem przemocy w lokalu mieszkalnym lub budynku albo w ich pobliżu może wystarczyć do zamknięcia. Ze względu na wagę tego środka zamknięcie należy traktować jako ostateczność (ultimum remedium), ponieważ w przypadku lokali mieszkalnych stanowi ono ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego (art. 10 niderlandzkiej konstytucji, Grondwet).
Zamknięcie lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o środkach odurzających (uciążliwości związane z narkotykami)
Na podstawie art. 13b ustawy o środkach odurzających (Opiumwet) burmistrz jest uprawniony do zamknięcia lokalu mieszkalnego, jeżeli znaleziono w nim ilość narkotyków przeznaczoną do handlu lub jeżeli zachodzą karalne czynności przygotowawcze w rozumieniu ustawy o środkach odurzających. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem obecność ponad 0,5 grama twardych narkotyków i ponad 5 gramów miękkich narkotyków uznaje się za ilość przeznaczoną do handlu, w związku z czym co do zasady istnieje uprawnienie do zamknięcia. Przyjmuje się wówczas, że narkotyki były przeznaczone (również) do sprzedaży, wydania lub dostarczenia. Ponadto burmistrz jest uprawniony do zamknięcia lokalu mieszkalnego, jeżeli znaleziono w nim przedmioty lub substancje, co do których jest prawdopodobne, że wiedziano lub istniało poważne przypuszczenie, iż są one przeznaczone do popełnienia karalnych czynności przygotowawczych, takich jak wytwarzanie lub uprawa twardych lub miękkich narkotyków.
Zamknięcie lokalu mieszkalnego na podstawie ustawy o gminach (inne formy uciążliwości)
Oprócz uprawnienia do zamknięcia na podstawie ustawy o środkach odurzających burmistrz jest uprawniony do zamknięcia lokalu mieszkalnego na podstawie art. 174a ustawy o gminach (Gemeentewet), jeżeli w lokalu lub w jego pobliżu dochodzi do poważnego naruszenia porządku publicznego (lub istnieje poważne ryzyko takiego naruszenia). Może chodzić o uciążliwości spowodowane nielegalną prostytucją, handlem bronią lub inną nielegalną działalnością.
Czy burmistrz może przystąpić do zamknięcia?
To, że burmistrz jest uprawniony do zamknięcia, nie oznacza automatycznie, że może w rozsądny sposób skorzystać z tego uprawnienia. Zamknięcie musi bowiem być konieczne do ochrony jakości życia i współżycia mieszkańców w otoczeniu lokalu oraz do przywrócenia porządku publicznego. Ważne jest przy tym, aby nie istniały inne, mniej dolegliwe środki pozwalające osiągnąć ten sam cel. Następnie burmistrz musi sprawdzić, czy zamknięcie jest wyważone. W tej ocenie znaczenie mogą mieć różne okoliczności, takie jak stopień zawinienia zainteresowanych i negatywne skutki zamknięcia.
Ponieważ zamknięcie lokalu mieszkalnego stanowi bardzo poważną ingerencję w życie prywatne, burmistrz musi ponadto ocenić, czy zamknięcie nie dotyka zainteresowanych w sposób nieproporcjonalny. Burmistrz nie zawsze przeprowadza tę ocenę proporcjonalności w sposób wystarczający lub prawidłowy. Opublikowaliśmy już wcześniej wpis (w języku niderlandzkim) na ten temat.
Potrzebują Państwo adwokata w związku z zamknięciem lokalu mieszkalnego? Prosimy o kontakt
Otrzymali Państwo od gminy zawiadomienie o zamiarze zamknięcia Państwa lokalu mieszkalnego lub budynku z powodu uciążliwości związanych z narkotykami, karalnych czynności przygotowawczych lub innej formy uciążliwości? Prosimy o kontakt z nami. Nasza kancelaria może pomóc Państwu w sporządzeniu stanowiska (zienswijze).* Na tym etapie szczególnie ważne jest właściwe przedstawienie Państwa własnych interesów.
Otrzymali Państwo ostateczną decyzję? Zazwyczaj oznacza to, że zamknięcie zostanie wykonane kilka dni po wydaniu tej decyzji. Nie należy jednak od razu zamykać drzwi: prosimy jak najszybciej skontaktować się z naszą kancelarią. Nasza kancelaria może wówczas niezwłocznie wnieść w Państwa imieniu sprzeciw administracyjny (bezwaar) od zamknięcia lokalu mieszkalnego oraz wystąpić do sądu o zastosowanie środka tymczasowego (voorlopige voorziening, postępowanie w trybie pilnym), zwracając się do sądu o orzeczenie, że lokal mieszkalny nie zostanie (tymczasowo) zamknięty na czas trwania postępowania w sprawie sprzeciwu. Możliwe, że przeciwko zamknięciu można podnieść więcej argumentów, niż się Państwo spodziewają.
*Z reguły Rada ds. Pomocy Prawnej (Raad voor Rechtsbijstand) nie przyznaje subsydiowanej pomocy prawnej (toevoeging) na etapie zamiaru. Oznacza to, że na etapie przedstawiania stanowiska możemy Państwa reprezentować prawdopodobnie wyłącznie odpłatnie. W postępowaniach w sprawie sprzeciwu administracyjnego, skargi do sądu oraz w postępowaniach w trybie pilnym Rada ds. Pomocy Prawnej przyznaje natomiast subsydiowaną pomoc prawną w zależności od Państwa dochodów.
Niniejsze tłumaczenie ma charakter wyłącznie informacyjny. W razie rozbieżności lub wątpliwości co do wykładni rozstrzygająca jest wersja niderlandzka niniejszej strony.
