Wpisani do rejestru bankowego? To nie może nastąpić bez podstaw!

Gdy bank podejrzewa, że ktoś dopuścił się oszustwa, może podjąć daleko idące działania. Czasami bank nie chce już mieć tej osoby za klienta i rozwiązuje relację bankową. Bank może jednak również wpisać daną osobę do wewnętrznego lub zewnętrznego rejestru ostrzeżeń (verwijzingsregister). W rezultacie utrzymanie lub otwarcie rachunku bankowego może stać się bardzo trudne, a nawet niemożliwe, ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Ważne jest, aby wiedzieć, że istnieją dwa rodzaje rejestrów: tzw. wewnętrzny rejestr (ostrzeżeń) i rejestr zewnętrzny. Rejestr wewnętrzny dotyczy tylko jednego banku. Inne banki lub inne instytucje finansowe nie mogą więc wglądać do tego rejestru wewnętrznego. Jeżeli zostaną Państwo wpisani do rejestru wewnętrznego, relacja bankowa może zostać rozwiązana i będą Państwo musieli zwrócić się do innych banków.

Skutki są jeszcze poważniejsze, gdy ktoś zostanie wpisany do tzw. zewnętrznego rejestru ostrzeżeń. Większość banków ma dostęp do tego rejestru zewnętrznego. Otwarcie nowego rachunku bankowego staje się wówczas niemożliwe lub bardzo trudne. Nie mówiąc już o uzyskaniu kredytu hipotecznego.

Co do zasady można figurować w wewnętrznym lub zewnętrznym rejestrze ostrzeżeń przez okres nie dłuższy niż osiem lat. Oczywiście jest inaczej, jeżeli w ciągu tych ośmiu lat ponownie pojawi się powód do wpisania danej osoby do rejestru.

Na szczęście bank nie może po prostu wpisać kogoś do rejestru. Wykluczenie kogoś z możliwości posiadania rachunku bankowego jest bowiem poważną decyzją. Sąd orzekł, że bank musi zachować ostrożność przy stosowaniu tego środka. Ponadto istnieje wiele instancji, do których można się zwrócić, aby środek ten został cofnięty.

Przede wszystkim wpis danej osoby do rejestru zewnętrznego nie może nastąpić bez podstaw (link). Po pierwsze, musi zaistnieć „incydent”. W skrócie incydent to zdarzenie, które powoduje lub może spowodować naruszenie interesów, uczciwości lub bezpieczeństwa klientów banku albo samego banku.

Pojęcie „incydentu” jest więc bardzo szerokie i łatwo będzie je spełnić. Nie jest na przykład konieczne, aby zainteresowany został skazany prawomocnym wyrokiem karnym. Z drugiej strony samo podejrzenie również nie wystarcza. Orzecznictwo i ustawodawca nie są jednak jednoznaczni co do tego, jaki standard dowodowy obowiązuje. Raz mówi się o „mniej lub bardziej uzasadnionym podejrzeniu”, innym razem o „uzasadnionym przekonaniu” (link). Trudno jest zatem ogólnie wskazać, kiedy zachodzi incydent, który może uzasadniać wpisanie kogoś do rejestru.

Nawet jeżeli zaszedł incydent, który co do zasady uzasadniałby wpis do rejestru, wpis taki może faktycznie nastąpić tylko wtedy, gdy jest ponadto proporcjonalny. Wpis do rejestru jest środkiem daleko idącym i dlatego należy wyważyć interesy wszystkich stron. Jakie skutki ma wpis dla zainteresowanego? Czy powody, dla których bank chce wpisać kogoś do rejestru, rzeczywiście przeważają nad indywidualnymi interesami tej osoby? Są to istotne pytania, które należy wziąć pod uwagę.

Wpis do rejestru nie może więc nastąpić bez podstaw. Istnieje wiele instancji, do których można się zwrócić, aby zostać wykreślonym z rejestru. Jeżeli wpis nastąpił na podstawie nieprawidłowych danych, przysługuje tzw. prawo do sprostowania, z którego można skorzystać wobec samego banku. Ponadto każdemu przysługuje prawo sprzeciwu, na przykład ze względu na okoliczności osobiste. Bank rozpatruje taki sprzeciw w terminie jednego miesiąca.

Wreszcie można zwrócić się do Instytutu Rozpatrywania Skarg dotyczących Usług Finansowych (Stichting Klachteninstituut Financiële Dienstverlening, KiFiD), do sądu pierwszej instancji lub do Urzędu Ochrony Danych Osobowych (Autoriteit Persoonsgegevens), w zależności od argumentów podnoszonych w celu wykreślenia z rejestru.

W niektórych przypadkach można uzyskać finansowaną pomoc prawną. Tak jest w każdym razie w postępowaniu przed KiFiD. Również w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji możliwa jest finansowana pomoc prawna.

Zostali Państwo wpisani do rejestru wewnętrznego lub zewnętrznego albo wypowiedziano Państwu relację bankową i chcą Państwo uzyskać specjalistyczną poradę lub pomoc jednego z naszych doświadczonych adwokatów? Prosimy o jak najszybszy kontakt z nami. Również jeśli bank zadaje Państwu pytania w celu oceny relacji bankowej, możemy Państwa wspierać lub doradzić.

Niniejsze tłumaczenie ma charakter wyłącznie informacyjny. W razie rozbieżności lub wątpliwości co do wykładni rozstrzygająca jest wersja niderlandzka niniejszej strony.