Chemiczna łamigłówka: wprowadzono zakaz dopalaczy (designer drugs)

Z dniem 1 lipca 2025 roku weszło w życie, jak zwykle, kilka istotnych zmian w przepisach prawa karnego. Między innymi maksymalna kara za udział w organizacji terrorystycznej (art. 140a niderlandzkiego kodeksu karnego, Sr) została podwyższona z 15 do 20 lat, a dane osobowe pokrzywdzonych w sprawach karnych, takie jak adresy zamieszkania i numery telefonów, nie są już automatycznie włączane do akt sprawy karnej. Wprowadzono również dyskryminację jako nową ustawową okoliczność obciążającą (art. 44bis Sr), dzięki czemu sędziowie mogą podwyższyć karę o jedną trzecią, jeżeli w sprawie karnej występuje element dyskryminacji.

W tym wpisie mogą Państwo przeczytać o nowym zakazie posiadania, wytwarzania lub handlu dopalaczami (designer drugs), przewidzianym w nowych przepisach dotyczących dopalaczy.

Rozszerzenie ustawy o środkach odurzających: nowy zakaz dopalaczy

W związku z dodaniem do ustawy o środkach odurzających (Opiumwet) wykazu 1A od 1 lipca 2025 roku obowiązuje zakaz dopalaczy obejmujący dużą liczbę nowych grup substancji psychoaktywnych, czyli dopalaczy.

Objęte zakazem grupy substancji przypominają już zakazane narkotyki, ale mają nieco inny skład. Powodem tego rozszerzenia ustawy o środkach odurzających, czyli nowych przepisów dotyczących dopalaczy, była możliwość opracowywania przez producentów narkotyków dopalaczy o nieco innym składzie chemicznym, dzięki czemu mogły one być legalnie wprowadzane do obrotu. Przykładem jest popularny 3-MMC lub jego późniejsze odmiany (2-MMC).

Dlatego w wyniku zmiany przepisów zakazane są obecnie całe grupy substancji (grupy pojedynczych substancji) o tej samej podstawowej strukturze chemicznej, zamiast pojedynczych substancji, które były zakazane wcześniej. Rozszerzenie ustawy o środkach odurzających, a więc nowe przepisy dotyczące dopalaczy, koncentrują się przede wszystkim na trzech rodzajach grup substancji:

• Substancje podobne do MDMA, takie jak 3-MMC.
• Syntetyczne kannabinoidy.
• Substancje podobne do fentanylu.

Wyjątki od zakazu dopalaczy

Nie wszystkie grupy substancji wymienione w wykazie 1A są zakazane w każdym przypadku. Wyraźny wyjątek przewidziano dla produktów leczniczych, weterynaryjnych produktów leczniczych, środka ochrony roślin penkonazolu (znanego pod nazwą Topaz) oraz słodzika aspartamu. Kto słodzi kawę słodzikiem lub chce, aby kwiaty w ogrodzie ładnie wyglądały, nie ma się więc czego obawiać.

Wymagana wiedza z zakresu chemii

Od 1 lipca 2025 roku w sprawach karnych należy jednak udowodnić, że znalezione substancje psychoaktywne mają tę samą podstawową strukturę chemiczną co grupy substancji obecnie ujęte w ustawie o środkach odurzających. Sprawia to, że nie jest łatwo z góry powiedzieć, które konkretne substancje są obecnie karalne, a które nie. Rozstrzygający jest tu skład chemiczny tych substancji (do jakiej rodziny należy znaleziona substancja?).

Oczywiście nie ma jeszcze w tej kwestii orzeczeń sądowych, ale wydaje się, że w tego rodzaju sprawach karnych prawnicy zajmujący się prawem karnym będą musieli gruntownie zagłębić się w skład chemiczny znalezionych substancji, aby móc ocenić, czy mają one identyczną podstawową strukturę chemiczną, która włącza je do grupy substancji wymienionej obecnie w ustawie o środkach odurzających, a zatem czy są zakazane, czy nie. Te nowe przepisy dotyczące dopalaczy wymagają więc pewnej wiedzy z zakresu chemii, aby móc dokładnie ocenić, która substancja chemiczna, której struktura odpowiada rysunkowi 1 w wykazie 1A (zob. poniższa ilustracja), jest zakazana.

Zrozumiałe jest, że nie każdy jest chemikiem i od razu to zrozumie. Jednak, jak w przypadku wszystkich ustaw, w Niderlandach obowiązuje zasada, że każdy obywatel musi znać i rozumieć również te nowe przepisy karne. Nawet jeśli nie studiował chemii.

Jeżeli mają Państwo pytania w tej sprawie lub chcą uzyskać poradę prawną, prosimy o kontakt z Laurą van Bavel lub z dowolnym innym adwokatem naszej kancelarii.

Niniejsze tłumaczenie ma charakter wyłącznie informacyjny. W razie rozbieżności lub wątpliwości co do wykładni rozstrzygająca jest wersja niderlandzka niniejszej strony.