Apelacja wniesiona po terminie. Co dalej?

Wprowadzenie

Co mogą Państwo zrobić, gdy apelacja lub kasacja od orzeczenia sądu karnego została wniesiona po terminie?

Po wydaniu orzeczenia w sprawie karnej oskarżony musi wnieść apelację w terminie 14 dni, zgodnie z art. 408 niderlandzkiego kodeksu postępowania karnego (Wetboek van Strafvordering). W postępowaniu karnym często obowiązują ścisłe terminy, w których należy dokonać określonych czynności, takich jak wniesienie apelacji. Jeżeli termin ten zostanie przekroczony, z reguły apelacja oskarżonego zostaje uznana za niedopuszczalną (niet-ontvankelijk), chyba że zachodzą szczególne okoliczności, niezależne od oskarżonego, które czynią przekroczenie terminu usprawiedliwionym (por. HR 4 maja 2004 r., ECLI:NL:HR:2004:AO5706).

Usprawiedliwione przekroczenie terminu

Co do zasady terminy do wniesienia środków zaskarżenia stosuje się ściśle. W wyjątkowych przypadkach przekroczenie terminu może jednak zostać uznane za usprawiedliwione. Może tak być w przypadku:

• Nieprawidłowej informacji urzędowej, która wywołała u oskarżonego uzasadnione oczekiwanie, że termin do wniesienia środka zaskarżenia zacznie biec w innym momencie. Tak było na przykład w sprawie, w której oskarżony, który nie stawił się na rozprawie, tego samego dnia zadzwonił do sekretariatu sądu, aby dowiedzieć się o rozstrzygnięciu. Sekretariat poinformował go telefonicznie, że otrzyma pisemny wyrok na adres domowy i powinien na niego poczekać. Gdy otrzymał pisemny wyrok w domu, termin do wniesienia apelacji już upłynął. W tej sprawie przekroczenie terminu było usprawiedliwione ze względu na nieprawidłową informację urzędową (por. HR 8 października 2019 r., ECLI:NL:HR:2019:1553).
• Jeżeli zostanie wykazane, że oskarżony nie posługuje się językiem niderlandzkim lub posługuje się nim w niewystarczającym stopniu, również może to prowadzić do usprawiedliwionego przekroczenia terminu. Może tak być, gdy wbrew art. 366 ust. 4 niderlandzkiego kodeksu postępowania karnego oskarżonemu nie doręczono pisemnego tłumaczenia, na zrozumiały dla niego język, zawiadomienia, o którym mowa w art. 366 ust. 1 w związku z ust. 3 niderlandzkiego kodeksu postępowania karnego (por. HR 8 października 2019 r., ECLI:NL:HR:2019:1534).
• Jeżeli w okresie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia oskarżony znajdował się w określonym stanie psychicznym, może to stanowić podstawę do uznania przekroczenia terminu za usprawiedliwione. Tak jest na przykład wtedy, gdy oskarżony znajduje się w takim stanie psychicznym, że nie można mu przypisać zaniechania terminowego wniesienia apelacji (por. HR 6 stycznia 2004 r., ECLI:NL:HR:2004:AN8587).

Skutek usprawiedliwionego przekroczenia terminu

Jeżeli zachodzi wyjątkowy przypadek, który czyni przekroczenie terminu usprawiedliwionym, apelacja oskarżonego zostanie ostatecznie uznana za dopuszczalną. Nastąpi to jednak tylko wtedy, gdy oskarżony, po ustaniu okoliczności usprawiedliwiającej przekroczenie terminu, niezwłocznie wniósł apelację lub zlecił jej wniesienie (por. HR 15 marca 2011 r., ECLI:NL:HR:2011:BP2429). 

Upłynął termin do wniesienia apelacji lub Państwa apelacja została uznana za niedopuszczalną z powodu przekroczenia terminu, a chcą Państwo uzyskać specjalistyczną poradę lub pomoc jednego z naszych doświadczonych adwokatów? Prosimy o jak najszybszy kontakt z nami.

Niniejsze tłumaczenie ma charakter wyłącznie informacyjny. W razie rozbieżności lub wątpliwości co do wykładni rozstrzygająca jest wersja niderlandzka niniejszej strony.